Giờ Bắc Kinh ngày 3 tháng 10, trận tranh hạng ba, hạng tư bóng đá nam Asian Games, đội Asian Games của bóng đá nam Trung Quốc thắng Uzbekistan trên chấm phạt đền để giành huy chương đồng. Còn trận tranh hạng ba, hạng tư bóng đá nữ hôm qua, đội nữ Trung Quốc thua Hàn Quốc và xếp thứ tư. Phóng viên Bắc Kinh Thanh Niên Báo đã đăng bài bình luận về màn thể hiện của bóng đá nam và nữ.
Toàn bộ các trận của đội tuyển bóng đá nam và nữ Trung Quốc tại Asian Games Nagoya đã khép lại. So với Asian Games Hàng Châu kỳ trước, bóng đá nam và nữ Trung Quốc đi theo hai hướng hoàn toàn khác nhau. Đội Asian Games bóng đá nam Trung Quốc trở lại bục nhận giải sau 28 năm, nộp một bảng thành tích giành huy chương đã lâu không thấy. Đội nữ thì thành tích tụt mạnh, không có huy chương, lợi thế truyền thống trên đấu trường châu Á dần biến mất. Một đội tốt, một đội kém, sự tương phản cực kỳ rõ.
Tại Asian Games lần này, màn thể hiện của đội Asian Games bóng đá nam Trung Quốc khiến người ta phấn chấn. Kỳ Asian Games Hàng Châu trước, đội nam dừng ở tứ kết, nhiều kỳ liên tiếp không vào bán kết, không có huy chương. Kỳ này, đội nam với sự bổ sung lẫn nhau của cầu thủ cũ và mới đi từng bước chắc, dám đánh dám chịu, tôi luyện qua nhiều trận cứng, cuối cùng đánh bại Uzbekistan trên chấm phạt đền ở trận tranh đồng để giành huy chương đồng Asian Games. Đây là lần đầu tiên sau Asian Games Bangkok 1998, bóng đá nam Trung Quốc lại đứng lên bục nhận giải Asian Games sau 28 năm, đồng thời tạo thành tích tốt nhất lịch sử đội kể từ khi bóng đá nam Asian Games chuyển sang thể thức U23.
Đội này đột phá không phải nhờ may mắn. Họ vừa có dũng khí vừa có mưu lược, là kết quả điển hình của việc “lấy trí mà thắng”. Cụ thể, một mặt toàn đội đoàn kết chưa từng có, cách thi hành trên sân thống nhất, tác phong kiên cường, nhiều lần khi bị dẫn vẫn giữ được tâm lý và gắng gượng gỡ hòa, cho thấy sự bền bỉ và máu lửa mà bóng đá nam trẻ đang thiếu. Mặt khác, huấn luyện viên trưởng Antonio có tư duy chỉ đạo rõ ràng, điều binh ở đường biên tỉnh táo và thực tế, hệ thống chiến thuật hoàn toàn phù hợp năng lực cầu thủ, không liều, không phô trương, phát huy sở trường và né sở đoản ở mức cao nhất, đưa sức chiến đấu tổng thể của đội lên cực hạn. Trong các đội tuyển quốc gia ba môn bóng lớn của Trung Quốc tại Asian Games kỳ này, độ ổn định, tinh thần chiến đấu và thành tích cuối cùng của đội nam đều đứng hàng đầu. Trong bối cảnh bóng đá Trung Quốc nói chung đang trầm lắng, tấm huy chương đồng đến không dễ này đã nâng mạnh niềm tin của cả ngành, bơm thêm khí thế cho việc xây dựng hệ thống đào tạo trẻ bóng đá nam, nối tiếp nhân tài các lứa và cho đội trưởng thành chuẩn bị Asian Cup sau này.
So với đà đi lên ngược sóng của bóng đá nam, sự trượt dốc của bóng đá nữ Trung Quốc tại kỳ này rất rõ. Kỳ Asian Games Hàng Châu trước, đội nữ vào chung kết và giành bạc, đứng vững trong nhóm đầu bóng đá nữ châu Á. Kỳ Asian Games Nagoya này chỉ xếp thứ tư, không có huy chương, thành tích lùi một bước dài. Nguyên nhân trước hết là việc chuyển giao cũ mới của đội không thuận, đội hình cũ và mới mãi không mài giũa thành sức chiến đấu ổn định. Cầu thủ lớn tuổi xuống phong độ, người mới chưa gánh được việc lớn, đứt gãy nối tiếp đội hình nổi rõ, ý tưởng xây đội kết hợp cũ mới không đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Cùng lúc đó, cục diện bóng đá nữ châu Á thay đổi mạnh. Các đội trung thượng nguồn như Nhật Bản, Hàn Quốc, Triều Tiên, Việt Nam, Thái Lan trỗi dậy toàn diện, trình độ kỹ chiến thuật, đối kháng thể lực và chiều sâu đội hình tiếp tục nâng lên. Lợi thế nghiền nát trước đây của bóng đá nữ Trung Quốc khi gặp các đội trung và thấp châu Á ngày càng co lại, khoảng cách mạnh yếu bị kéo gần. Còn trong những cuộc đối đầu mạnh với nhóm đầu châu Á, đội Trung Quốc đã mất sức thống trị và lợi thế cạnh tranh như trước. Trước lối chơi bóng đá nữ hiện đại cường độ cao, tốc độ cao, các điểm yếu công thủ, thể lực và chiến thuật đơn điệu cùng lúc lộ ra, trực tiếp khiến thành tích đội tiếp tục đi xuống.
Hai bảng thành tích Asian Games, một mừng một lo, phản ánh thẳng hiện trạng phát triển bóng đá Trung Quốc hôm nay. Các cấp đội tuyển bóng đá nam, đặc biệt các lứa trẻ, nhờ chỉ đạo khoa học và sự đoàn kết của tập thể đã lội ngược dòng, tạo một mẫu mực quý cho đào tạo trẻ. Bóng đá nữ thì cần nhìn thẳng thực tế: xây dựng lứa kế cận chậm, dự trữ nhân tài không đủ, sức cạnh tranh châu Á đi xuống. Phải mổ xẻ vấn đề cho sâu, bù chỗ ngắn, sớm thoát khỏi đáy và lấy lại sức cạnh tranh hàng đầu châu Á.
