Nhắc đến bóng đá Đức, tin rằng ấn tượng đầu tiên của đại đa số cổ động viên đều na ná nhau: người cao to, thể hình chắc, kỷ luật nghiêm, lối chơi gọn và thô, chủ yếu là máu thép, chắc nịch, cầu thắng trong sự ổn định. Từ cốt cách libero của Beckenbauer, đến sự cứng rắn máu thép của Matthaus, rồi đến sức kéo núi của Ballack, từng thế hệ huyền thoại Đức đều có những nét tương tự.
Thế nhưng trong đội hình Tây Đức những năm 80, 90 của thế kỷ trước lại giấu một kẻ dị biệt từ đầu đến chân. Anh chỉ cao 1,68 mét. Đặt giữa sân Bundesliga nơi người cao như rừng, anh trông hơi thấp. Cộng thêm cặp chân vòng kiềng bẩm sinh, dáng chạy lắc lư, thoạt nhìn hoàn toàn không có khí chất của ngôi sao hàng đầu.
Ấy vậy, chính cơ thể trông như không ăn khớp ấy lại luyện nên tuyệt kỹ rê bóng vô phương của bóng đá châu Âu thập niên 80. Thời ấy anh được gọi là “vua rê bóng châu Âu”. Người đó là Pierre Littbarski, một thiên tài Germanic không giống người Đức, một cầu thủ huyền thoại ba lần vào chung kết World Cup, hai lần nuối tiếc á quân, cuối cùng cũng viên mộng và được phong thần.
Tháng 8 năm 1978, Littbarski 18 tuổi vào sân từ ghế dự bị trong trận Koln thắng Darmstadt 2-1. Phút 76 ngắn ngủi ấy mở ra mối duyên 14 năm giữa anh và Koln.
Mười bốn năm giữ vững, anh để lại cả quãng thanh xuân đẹp nhất cho đội bóng không phải ông lớn này. Sự nghiệp ở Bundesliga: 406 lần ra sân, 116 bàn, 54 đường kiến tạo. Bốn chỉ số cốt lõi đều đứng vững ở nhóm đầu lịch sử Koln. Trong đó số lần ra sân bỏ xa người thứ hai gần một trăm trận. Đúng là huyền thoại đội, địa vị không lay chuyển. Tiếc là bị kìm bởi tài chính và độ dày đội hình, sự nghiệp CLB của Littbarski luôn đầy nuối tiếc. Koln thập niên 80 có sức cạnh tranh nhưng luôn thiếu một hơi. Anh từng nhiều lần dẫn đội đua vô địch Bundesliga, cuối cùng đều lỡ nhau, chưa một lần chạm đĩa vô địch. May là trên sân khấu Cúp quốc gia Đức, anh đã viên giấc mơ vô địch.
Đó là chung kết Cúp quốc gia Đức mùa 1982-83, một derby cùng thành phố Koln đầy mãn nhãn. Đối thủ là Fortuna Koln, đội hạng hai. Cả trận thế trận keo, hai bên phòng chặt, giằng co, tỷ số 0-0 mãi không bị phá. Giờ then chốt, Littbarski, hạt nhân tuyệt đối của đội, đứng ra ghi bàn quyết định, giúp Koln thắng 1-0, giúp chủ nhà cười sau cùng. Nhờ phong độ ổn định và bùng nổ nhiều năm ở Koln, anh được chọn vào đội tuyển Tây Đức một cách không bàn cãi, là khách quen của các sân khấu đại hội.
World Cup Tây Ban Nha 1982, Littbarski 22 tuổi lần đầu bước lên sân khấu cao nhất bóng đá. Người nổi danh từ trẻ không hề run. Vòng bảng gặp Chile, anh sút một cú thế giới tuyệt đẹp, ném xa phá lưới khiến cả sân kinh ngạc, dùng một bàn thần tiên để tuyên bố với thế giới rằng mình đã tới. Tây Đức lúc ấy dưới tay danh sư Derwall đi như chẻ tre, vượt ải vào chung kết. Đối thủ là Italy của Bearzot.
Hai đội thực lực ngang nhau, bị bên ngoài coi là cuộc đọ đỉnh cân tài. Nhưng trên sân chung kết, Italy dựa vào màn trình diễn không có thuốc giải của Rossi, tháo tung hệ thống công thủ của Tây Đức. Dù các tướng Tây Đức cố đến giây cuối, vẫn không cứu được, phải nuốt trái đắng thất bại. Lần đầu đứng trên sân chung kết World Cup, Littbarski đã sớm nếm vị đắng của á quân.
Bốn năm sau, World Cup Mexico 1986, Littbarski và Tây Đức trở lại, vượt ải, một lần nữa vào chung kết. Lần này đối thủ là Maradona của năm được phong thần. World Cup ấy hoàn toàn là màn độc diễn của vua bóng. Bàn tay của Chúa, đi bóng qua năm người, những khoảnh khắc để đời nối nhau, thành ký ức bóng đá của một thế hệ. Trên sân chung kết, Tây Đức có lúc rơi vào tuyệt cảnh, Brown và Valdano nối nhau ghi hai bàn, dẫn 0-2, đứng bên bờ vỡ trận.
Sự bền máu thép của cỗ xe Germanic lúc này phô ra đến cùng. Rummenigge và Voller lần lượt phá lưới, kéo tỷ số về 2-2. Ánh sáng lật ngược từ cửa tử đã ở trước mắt, nhưng số phận lại trêu họ. Phút cuối, Maradona chuyền xuyên nhẹ và chết người, kiến tạo cho Burruchaga ghi bàn kết liễu. Tây Đức thua 2-3 đầy tiếc nuối. Chỉ trong bốn năm, Littbarski hai lần dừng ở chung kết World Cup, hai lần đoạt á quân.
Hai kỳ World Cup liên tiếp hụt ngôi khiến cả đội Tây Đức suy sụp tinh thần. Linh hồn đội bóng, Quả bóng vàng Rummenigge, chán nản, sau giải tuyên bố thẳng rời đội tuyển. Bên ngoài phổ biến cho rằng thế hệ vàng Tây Đức này đã khép, không còn duyên vô địch World Cup. Littbarski không chịu nhận thua. Anh âm thầm tích lực, quyết tâm đánh thêm bốn năm, xông vào ngai vàng của chính mình.
Năm 1987, anh đưa ra một quyết định gây chấn động bóng đá Đức: rời Bundesliga nơi đã cày sâu nhiều năm, tạm biệt vùng an toàn, sang Ligue 1 gia nhập Racing Paris. Trong mắt mọi người, bỏ suất đá chính Bundesliga để sang giải nước ngoài chỉ là tự hủy tiền đồ, tự lưu đày. Chỉ Littbarski biết rõ anh cần một môi trường mới để chỉnh trạng thái, mài kỹ thuật, tích toàn bộ sức cho hành trình World Cup cuối cùng. Chuyến đi ngắn ở Ligue 1, anh vẫn là hạt nhân trên sân, thi đấu áp đảo. Một mùa sau anh trở về Koln đúng hẹn, tiếp tục giữ phong độ đỉnh, giữ lời hẹn bốn năm.
Mùa hè Italy 1990, Littbarski 30 tuổi đón World Cup cuối của sự nghiệp. Tây Đức lúc ấy sao sáng: Matthaus, Brehme, Klinsmann hợp thành bộ ba ngựa nổi tiếng, gom hết đèn sân khấu và sự chú ý. Littbarski lúc này không còn là nhân vật chính. Huấn luyện viên xếp anh ở hành lang phải, đúng chỗ phát huy tối đa ưu thế rê bóng và chuyền bóng của anh.
Giải ấy, anh hóa thành lưỡi dao biên kín đáo nhất, chết người nhất của Tây Đức. Cả giải anh có 3 đường kiến tạo, đứng vững ở nhóm đầu bảng kiến tạo, thành người hùng vô hình của đội. Tấn công của Tây Đức từ đó có bảo hiểm kép: khi tạt biên thông thường không mở được thế, đội giao bóng cho Littbarski, dựa vào cú rê không có thuốc giải của anh để xé hàng thủ dày, dùng đường chuyền đầy tưởng tượng tạo cơ hội tuyệt hảo cho đồng đội.
Bán kết kinh điển gặp Anh, hai đội từ thời gian chính quy đánh sang hiệp phụ, cuối cùng vào loạt luân lưu, suốt trận nghẹt thở. Littbarski bám sân đến cùng, giúp đội hiểm thắng sư đoàn Tam Sư, lần thứ ba vào chung kết World Cup. Chung kết tái đấu Argentina. Đối thủ bố trí quân đông nhằm vào các pha đột phá biên của anh, nhưng Littbarski vẫn dùng những pha chạy không biết mệt để kéo dãn hàng thủ, giam chân lực lượng phòng ngự, tạo khoảng trống tấn công cho đồng đội.
Khi tiếng còi hết trận vang lên, ngôi vô địch đã định, người đàn ông cứng từng trải trận mạc lập tức vỡ òa, quỳ trên cỏ, hai tay che mặt, ngàn cảm xúc. Chín năm giữ vững, ba kỳ World Cup, hai lần á quân đầy tiếc nuối, qua vô số giày vò và không cam, Littbarski ở tuổi 30 cuối cùng cũng viên mộng World Cup, đứng trên đỉnh bóng đá thế giới.
Nhiều cổ động viên không biết Littbarski giấu một con số World Cup cực kỳ đáng sợ: tổng cộng 18 lần ra sân ở vòng chung kết, 7 đường kiến tạo, là bậc thầy chuyền bóng tầm lịch sử theo đúng nghĩa.
Trong dòng lịch sử sao sáng của bóng đá Đức, anh có lẽ không vĩ đại bằng Beckenbauer, không cứng bằng Matthaus, không chói bằng Klinsmann, nhưng anh tuyệt đối là người độc nhất, người có nhận diện rõ nhất. Anh phá định kiến sẵn có của thế giới về bóng đá Đức, dùng lối rê tinh tế và đường chuyền nghệ thuật mang phong vị Nam Mỹ để rót vào bóng đá Germanic nghiêm khắc, máu thép một nét phóng khoáng và dịu dàng không đội nào có. Cuộc đời thăng trầm qua ba trận chung kết World Cup, lý lịch huyền thoại một vô địch hai á quân, đủ để thiên tài Đức không điển hình này được bóng đá ghi nhớ mãi.
